Rak piersi

Opis schorzenia

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród kobiet w Polsce. Największą zachorowalność notuje się u kobiet w przedziale wiekowym 55-65 lat, u młodszych jest ona znacznie mniejsza. Rak piersi u mężczyzn występuje bardzo rzadko, najczęściej w siódmej dekadzie życia. Opisywanych jest wiele różnych czynników, mogących mieć wpływ na powstawanie raka piersi. Należą do nich czynniki genetyczne, hormonalne, środowiskowe, czynniki związane z dietą, prokreacją czy narażeniem na promieniowanie jonizujące. Do poznanych czynników ryzyka należą:

• płeć
• wiek - wzrost zachorowalności po 35 roku życia, najwięcej zachorowań pomiędzy 50 – 70 rokiem życia.
• czynniki genetyczne - występowanie raka piersi w rodzinie, szczególnie u krewnych pierwszego stopnia (matka, siostra). Rak piersi uwarunkowany genetycznie stanowi do 10% wszystkich jego postaci. Może objawiać się występowaniem także innych nowotworów poza rakiem piersi: jajnika, trzonu macicy, prostaty, jelita grubego. Odpowiedzialnością za powstawanie genetycznie uwarunkowanego raka piersi obarcza się mutacje genów: BRCA1, BRCA2, p53, ATM.
• czynniki hormonalne endogenne - większe ryzyko obserwuje się u kobiet z wczesną pierwszą miesiączką lub późnym klimakterium (powyżej 55 r.ż.), wiek pierwszej donoszonej ciąży (ryzyko wzrasta u kobiet które nie rodziły lub urodziły po raz pierwszy po 30 r.ż.)
• czynniki hormonalne egzogenne – hormonalne środki antykoncepcyjne. Ryzyko zachorowania wzrasta u kobiet przyjmujących środki hormonalne dłużej niż 8 lat.
• czynniki hormonalne egzogenne - hormonoterapia zastępcza – stosowana coraz częściej w okresie przekwitania, zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi o około 6%, wzrastając do 30% przy hormonoterapii trwającej ponad 10 lat.
• choroby piersi z proliferacją: ryzyko wzrasta w przypadku stwierdzenia zmian rozrostowych, takich jak hiperplazja atypowa lub LCIS.

Należy pamiętać jednak o tym, że u 75% kobiet nie występują żadne znane czynniki ryzyka.

Objawy

• guz w obrębie gruczołu piersiowego
• wciągnięcie skóry lub brodawki
• zmiana wielkości lub kształtu piersi
• zmiany skórne wokół brodawki
• wyciek z brodawki (zwłaszcza krwisty)
• zaczerwienienie i zgrubienie skóry („skórka pomarańczowa”)
• powiększenie węzłów chłonnych w dole pachowym
• poszerzenie żył skóry piersi
• owrzodzenie skóry piersi

U około 15% - 25% chorych guz może nie być wyczuwalny, szczególnie u kobiet, u których podejrzane zmiany radiologiczne wykryto podczas cyklicznych badań mammograficznych.

Badania w zakresie obszaru